ลฺหวี่ ต้งปิน

ลฺหวี่ ต้งปิน (จีน 呂洞賓 พินอิน Lǚ Dòngbīn ค.ศ. 796–1016) เป็นบัณฑิต กวี และนักเล่นแร่แปรธาตุในช่วงราชวงศ์ถัง ซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็นเซียนในประมวลเรื่องปรัมปราจีน ลัทธิเต๋าจัดเข้าเป็นเซียนองค์หนึ่งในกลุ่มโป๊ยเซียน (แปดเซียน) และมักแสดงภาพว่า เป็นบัณฑิตชาย เหน็บกระบี่กายสิทธิ์ไว้ที่หลัง กระบี่นี้มีอำนาจขับไล่ภูตผีปิศาจลัทธิเต๋า หรือ ศาสนาเต๋า (จีน 道教 Dàojiao อังกฤษ Taoism) เป็นปรัชญาและศาสนาที่มีต้นกำเนิดในประเทศจีน เน้นการใช้ชีวิตกลมกลืนกับเต๋า ซึ่งเป็นแนวคิดหลักในสำนักปรัชญาจีนส่วนใหญ่ แต่ในศาสนาเต๋า เต๋าหมายถึงต้นกำเนิด แบบแผน และสารัตถะของสรรพสิ่ง ไม่เน้นเรื่องพิธีกรรมซับซ้อนและระเบียบสังคมอย่างลัทธิขงจื๊อ แม้ลัทธิเต๋าในแต่ละนิกายจะมีคำสอนด้านจริยธรรมแตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปเน้นหลักการเดียวกันคือ อู๋เว่ย หรือ ความไร้เจตนา ความเป็นธรรมชาติ และความเรียบง่าย กับสมบัติสามประการ ได้แก่ 慈 ความเมตตา 儉 ความมัธยัสถ์ และ 不敢為天下先 ความอ่อนน้อมถ่อมตน jumbo jili ศาสนาเต๋ากำเนิดขึ้นราวศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช โดยรับแนวคิดทางจักรวาลวิทยาจากสำนักยินหยาง และแนวปฏิบัติตนให้สอดคล้องกับวัฏจักรของธรรมชาติตามคัมภีร์อี้จิง ต่อมาใช้เต้าเต๋อจิงของเล่าจื๊อและคัมภีร์จวงจื๊อเป็นคัมภีร์หลักประจำศาสนา ถึงสมัยราชวงศ์ฮั่น ลัทธิเต๋าในจ๊กก๊กเริ่มมีองค์กรและพิธีกรรมเป็นระบบ…

Continue Reading

โป๊ยเซียน (เทพเจ้าจีน)

โป๊ยเซียน หรือสำเนียงมาตรฐานว่า ปาเซียน (จีน 八仙 พินอิน Bāxiān) แปลว่า แปดเซียน เป็นเซียนกลุ่มหนึ่งในประมวลเรื่องปรัมปราจีน เป็นที่นับถือในลัทธิเต๋า และมีชื่อเสียงมาช้านาน เซียนทั้งแปดนี้ เชื่อว่า ส่วนใหญ่เป็นบุคคลที่มีชีวิตอยู่ในราชวงศ์ชางหรือราชวงศ์ถัง ทั้งยังเชื่อว่า อาศัยอยู่ด้วยกัน ณ หมู่เกาะหมู่หนึ่งในทะเลปั๋ว (渤海) โดยเฉพาะที่ภูเขาเผิงไหล (蓬萊) และมักได้รับการแสดงภาพเป็นกลุ่มบุคคลที่นั่งเรือกลับจากงานประชุมท้อสวรรค์ (蟠桃會)บ้านแบบฮั่นแตกต่างจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง ชาวฮั่นในปักกิ่งอาศัยรวมกันทั้งครอบครัวในบ้านหลังใหญ่ที่มีลักษณะสี่เหลี่ยม บ้านแบบนี้เรียกว่า 四合院 บ้านเหล่านี้มีสี่ห้องทางด้านหน้าได้แก่ ห้องรับแขก, ครัว, ห้องน้ำ และส่วนของคนรับใช้ ข้ามจากประตูคู่บานใหญ่คือส่วนสำหรับผู้สูงอายุในครอบครัว ส่วนนี้ประกอบด้วยสามห้อง ห้องกลางสำหรับสักการะแผ่นจารึก 4 แผ่นได้แก่ สวรรค์, โลกมนุษย์, บรรพบุรุษ และอาจารย์ มีสองห้องที่อยู่ติดทางด้านซ้ายและขวาเป็นห้องนอนสำหรับปู่ย่าตายาย ส่วนด้านตะวันออกของบ้านสำหรับลูกชายคนโตกับครอบครัว ในขณะที่ด้านตะวันตกสำหรับลูกชายคนรองกับครอบครัว แต่ละด้านมีเฉลียงบางบ้านมีห้องรับแสงแดดสร้างจากผ้ามีโครงเป็นไม้หรือไม้ไผ่ ทุก ๆ ด้านของบ้านสร้างอยู่ล้อมรอบลานบ้านตรงกลางสำหรับเล่าเรียน, ออกกำลังกายหรือชมวิวธรรมชาติ jumbo jili ฮั่น แนวคิดที่เปลี่ยนไปมา คำจำกัดความของความเป็นฮั่นนั้นได้เปลี่ยนแปลงไปตลอดช่วงประวัติศาสตร์ ก่อนศตวรรษที่ 20 กลุ่มคนที่พูดภาษาอื่นบางกลุ่ม เช่น ฮากกา และ…

Continue Reading

เฉากั๋วจิ้ว

เฉากั๋วจิ้ว (จีน 曹國舅 พินอิน Cáo Guójiù) ชื่อจริงว่า เฉา อี้ (曹佾) และชื่อรองว่า จิ่งซิว (景休) เป็นบุคคลในประมวลเรื่องปรัมปราจีน ลัทธิเต๋าจัดเข้าเป็นเซียนองค์หนึ่งในกลุ่มโป๊ยเซียน (แปดเซียน) เชื่อกันว่า เฉากั๋วจิ้วสืบเชื้อสายมาจากเฉา ปิน (曹彬) ขุนพลในต้นยุคราชวงศ์ซ่ง คำว่า กั๋วจิ้ว มิใช่ชื่อ แต่เป็นคำเรียกขานซึ่งมีผู้เห็นต่างเกี่ยวกับความหมายเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกว่า ควรแปลว่า พระเจ้าน้า เพราะเขาเป็นพระอนุชาของจักรพรรดินีเฉา (曹皇后) พระมารดาบุญธรรมของจักรพรรดิซ่งอิงจง (宋英宗) จึงอาจถือว่า มีศักดิ์เป็นน้าทางแม่ของจักรพรรดิซ่งอิงจง กลุ่มที่สองว่า ควรแปลว่า น้องเมียกษัตริย์ เพราะเขาเป็นพระอนุชาของจักรพรรดินีเฉา พระมเหสีของจักรพรรดิซ่งเหรินจง (宋仁宗) จึงมีศักดิ์เป็นน้องเมียของจักรพรรดิซ่งเหรินจงเฉากั๋วจิ้วมักได้รับการแสดงภาพว่า สวมชุดขุนนาง และถือแท่นหยกประจำตำแหน่ง นอกจากนี้ ยังถือกันว่า เขาเป็นเทพประจำสาขาการแสดงและการละครต่าง ๆ jumbo jili จีนเป็นหนึ่งในอารยธรรมที่เก่าแก่และซับซ้อนที่สุดของโลก วัฒนธรรมจีนย้อนกลับไปได้นับพัน ๆ ปี ชาวฮั่นบางส่วนเชื่อว่าพวกเขาล้วนมีบรรพบุรุษร่วมกัน ซึ่งเล่าปรัมปราถึงหัวหน้าชนเผ่าอาวุโส จักรพรรดิเหลืองและจักรพรรดิยันเมื่อหลายพันปีก่อน ดังนั้นชาวฮั่นบางส่วนจึงเรียกตนเองว่า ลูกหลานของจักรพรรดิเหลืองและเหยียน วลีที่มีความหมายโดยนัยสะท้อนบรรยากาศการเมืองที่แตกแยกดังในจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวัน ตลอดประวัติศาสตร์ของจีน…

Continue Reading

ม่าจ้อโป๋

ม่าจ้อโป๋ หรือ ม่าโจ้ว หรือ ไฮตังม่า (จีน 媽祖 มาจู่) เป็นเทวีแห่งทะเลตามคติศาสนาชาวบ้านจีน ที่ได้รับความเคารพในหมู่ชาวฮกเกี้ยน ชาวแต้จิ๋ว และชาวจีนโพ้นทะเล ที่ประกอบอาชีพประมงและเดินเรือ มาจ้อโป๋ เป็นเทพที่ได้รับการสักการะในช่วงต้นศตวรรษที่ 10 ในช่วงราชวงศ์ซ่ง ปัจจุบันการนับถือมาจ้อโป๋มีอยู่ทั่วทุกมุมโลก โดยมีศาลเจ้ามาจ้อโป๋มากถึง 3,000 แห่ง และถือว่าเป็นเทพที่ได้รับการนับถือมากที่สุดของไต้หวันอีกด้วย โดยถือว่าเป็นความเชื่อหรือศาสนาพื้นถิ่นของไต้หวัน มีการก่อตั้งเป็นสมาคมขึ้นมา โดยผู้ที่เคารพนับถือจะมีพิธีกรรมเดินทางแสวงบุญด้วยเท้า ตั้งแต่เวลากลางดึก พร้อมกับขบวนแห่เทวรูปของมาจ้อโป๋ไปตามสถานที่ต่าง ๆ เป็นระยะเวลานานถึง 9 วัน เชื่อกันว่าเมื่อขบวนแห่ของมาจ้อโป๋ผ่านมาถึงที่ไหน ผู้ที่อาศัยอยู่ที่นั่นจะได้รับความสงบสุข ความสามัคคีในครอบครัว ตลอดจนความสำเร็จในชีวิต และในพิธีกรรมนี้ยังมีการจัดเลี้ยงอาหารไปตลอดทางอีกด้วย jumbo jili ในประเทศไทย ม่าจ้อโป๋ มักจะถูกเข้าใจผิดในหมู่ชาวไทยว่าคือเจ้าแม่ทับทิม ซึ่งความจริงแล้วเจ้าแม่ทับทิมแท้คือจุ้ยบ้วยเนี้ย (水尾聖娘) เทวีอีกองค์หนึ่งที่ถือว่าเป็นเทพแห่งท้องทะเลหรือการเดินเรือเช่นเดียวกัน โดยจุ้ยบ้วยเนี้ยจะเป็นที่นับถือของชาวไหหลำ ในขณะที่ม่าจ้อโป๋จะเป็นที่นับถือของชาวฮกเกี้ยน และชาวแต้จิ๋ว ซึ่งในอดีตยุคที่ยังมีการค้าขายกันระหว่างไทยกับจีนด้วยเรือสำเภา ชาวไหหลำจะเดินทางมาถึงประเทศไทยในช่วงต้นปี คือ ราวเดือนมกราคม เนื่องจากเกาะไหหลำนั้นมีทำเลที่ตั้งอยู่ใกล้ประเทศไทยกว่า และจะทำการสักการะบูชาจุ้ยบ้วยเนี้ย เมื่อชาวฮกเกี้ยนและแต้จิ๋วเดินทางมาถึงจะอยู่ในราวปลายเดือนกุมภาพันธ์ถึงต้นเดือนมีนาคม เนื่องจากมณฑลกวางตุ้งและฮกเกี้ยนตั้งอยู่ในแผ่นดินใหญ่ซึ่งไกลกว่า และก็ทำการสักการะม่าจ้อโป๋ด้วยเช่นกัน จึงทำให้เกิดความสับสนระหว่างเทพีทั้งสอง อีกทั้งเครื่องประดับยังใกล้เคียงกันอีกด้วย คือ เป็นเครื่องทรงสีแดง…

Continue Reading